نویسنده: هیلین کوپر           منبع: نیوریاک تایمز           برگردان: سنجرسهیل

دو هفته قبل کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه امریکا در یک سفر غافل‫گیر کننده وارد افغانستان شد. به گفته خبرنگارانی که وی را در این سفر از لندن همراهی میکردند، برنامه سفر خانم رایس به صورت فوقالعادهای سری نگاه داشته می شد.

هم‫زمان با ورود به کابل، خانم رایس بسیار با عجله در خط پرواز میدان هوایی کابل سوار یک هواپیمای سی 17 شده و به جانب قندهار پرواز کرد. در قندهار وی کمتر از سه ساعتی را گذراند و در این مدت ماشین هواپیمای حامل خانم رايس خاموش نشد، با وجودی که طیاره حاملش در میدان هوایی قندهار، که یکی از مراکز فرماندهی ناتو به حساب می آید، به زمین نشسته بود. بعد او برای ملاقات و صرف طعام چاشت به کابل آمد تا با حامد کرزی در میان حصارهای سنگر بندی شده، ارگ ریاست جمهور افغانستان، ملاقات کند. تنها پس از هشت ساعت توقف خانم رایس از افغانستان خارج شد. او تنها از مجموع این هشت ساعت، شش ساعت در زمین بود و دو ساعت دیگر را در رفت و برگشت به قندهار صرف کرد.

هواپیمای حامل وی با سمبول های آبی رنگ و سفید امریکایی از دور متمایز بود و این هواپیما با چابکی در چند دقیقه محدود از نظرها پنهان می شد.

امنیت و برنامه سری برای سفر رایس به افغانستان می تواند در مبارزات انتخاباتی امریکا اکنون به یک پرسش محوری بدل شود: شش سال پس از حضور امریکا در افغانستان به هدف ریشهکن کردن القاعده و تهدیدهای طالبان، این کشور هم چنان یک منطقه خطرناک از لحاظ امنیتی برای امریکایی ها به شمار می رود، حتا بیشتر از سال 2002، سالی میان هجوم امریکا به عراق و حضور آن کشور در افغانستان.
با این حال، آیا افغانستان به عنوان یک چالش بزرگ امنیتی حتا بیشتر از عراق برای امریکا به حساب میآِید؟

هر سه نامزد انتخاباتی برای پست ریاست جمهوری امریکا میان اوضاع دو کشور عراق و افغانستان تفاوت قایل هستند. هرسه نامزد باور دارند که امنیت افغانستان مهم است و باید به آن پرداخته شود. اما نامزد جمهوری خواه، جان مک کین، اظهار کرده است که امنیت در عراق چالش اصلی امریکا به حساب می آید، در حالی که هیلاری کلینتون و باراک اوباما طرفدار حضور و سهم بیشتر امریکا در افغانستان هستند. هردو نامزد دموکرات استدلال می کنند که توجه بیشتر به اوضاع امنیتی عراق اوضاع را در افغانستان به مخاطره می اندازد.

سناتور جان مک کین، نامزد عمده جمهوری خواهان، گفته است که عراق و افغانستان دو روی یک سکه هستند. او در جلسه سیاستمداران محافظه کار در 7 فبروری گفته بود:" سناتور کلینتون و سناتور اوباما در نظر دارند که نیروهای ما از عراق براساس یک تقسیم اوقات بیرون کشیده شوند که من فکر می کنم اگر نگاه عمیق بیاندازیم این کار به ضرر امنیت ماست".

ساده است، سناتو مک کین، فکر می کند که امنیت ملی امریکا در دراز مدت با خروج سربازان آن کشور از عراق صدمه می بیند، به خاطری که خروج این سربازان باعث قوت گرفتن القاعده می گردد و منافع امریکا در خاورمیانه را به خطر می اندازد و این منطقه خشونت خیز را به یک سرزمین کاملا نا امن بدل می‫کند.

سناتور اوباما و هیلاری کلینتون در جبهه مخالف این نظر قرار دارند. به نظر آنها حضور در عراق اوضاع را در افغانستان خطرناک تر می سازد. سناتوراوباما چهارشنبه گذشته در جمع طرفدارانش در هوستن گفت:" جنگ عراق باعث گردیده تا توجه ما به جنگ افغانستان و بر ضد القاعده کمتر شود. القاعده گروهی است که 3000 امریکایی را به قتل رسانده است". او گفته است که اگر به عنوان رییس جمهور امریکا انتخاب شود حداقل دو فرقه نظامی دیگر از سربازان امریکایی را به این کشور می فرستد.

سناتور هیلاری کلینتون که تا به حال سه بار به افغانستان سفر کرده است، موضع مشابه به اوباما دارد.

همکاران وی می گویند، هیلاری شمار نیروهای را که در افغانستان افزایش خواهد داد، اما مشخص نکرده است به خاطری که او می‫خواهد اوضاع امنیتی در افغانستان نخست از همه مورد بازنگری قرار گیرد. خانم کلینتون پیشنهاد کرده است تا یک نماینده ویژه برای حل مشکلات مرزی میان افغانستان و پاکستان تعیین گردد.
ریچارد هولبروک نماینده پیشین ایالات متحده در سازمان ملل متحد و یکی از طرفداران خانم هیلاری می گوید:" آنجا یک بازی به نام جنگ جریان دارد که من آن را "اف پاک" خطاب می کنم، با دو جبهه – جبهه شرق و جبهه غرب". او می گوید:"من باور دارم که ده سال بعد از امروز وقتی ژرف نگاه کنیم، خواهیم دید که اوضاع "اف پاک" بسیار مهمتر از اوضاع عراق برای امنیت ملی ما بوده است".

برای دموکرات ها که سیاست شان را بر مساله خروج سربازان امریکایی از عراق متمرکز کرده اند، طرح مساله افغانستان از لحاظ سیاسی به مراتب آسان تر است تا سیاست خروج سربازان شان را از عراق عملی کنند. اما خروج از عراق موضوع ساده ای نیست. به نظر کارشناسان طرفدار مواضع جان مک کین، خروج ناگهانی سربازان از عراق باعث خراب شدن اوضاع امنیتی در کل خاورمیانه می گردد و برای عربستان سعودی و ایران زمینه را برای جنگ مذهبی شیعه و سنی فراهم کرده و جنگ در مناطق کرد نشین را مشتعل می کند. این جنگ برندگان کمتری خواهد داشت، ولی تلفات ملکی آن از تصور خارج خواهد بود.

در کنار این مساله فراهم آوری خدمات لوژستیکی برای خروج 130000 نیرو از عراق ترسناک است و ممکن است یک سال وقت بگیرد تا تمام وسایل و سربازان از عراق بیرون شوند. در واقع برخی از کارشناسان نظامی می گویند اگر ایالات متحده امریکا یک سال وقت برای خروج از عراق داشته باشد این کار از لحاظ لوژستیکی کمرشکن خواهد بود و در این مدت سربازان فرصتی برای انجام هیچ کار دیگر نخواهند داشت.

اوایل ماه جاری میلادی رابرت گیتس، وزیر دفاع امریکا هشدار ترسناکی داد که برای یک لحظه این هشدار هم مانند یک زنگ خطر به حساب می آمد، مثل این‫که جبهه‫ی هیلاری کلینتون و باراک اوباما شبیه به جبهه برخی کشورهای اروپایی است که میان جنگ ها تفاوت می گذارند. در جریان سفرش به شهر مونیخ آلمان آقای گیتس از آنچه که وی عدم فرستادن نیروی کافی به افغانستان از سوی متحدان ناتو یاد می کرد، گفت که بسیاری از کشورهای اروپایی جنگ را در افغانستان و عراق یکسان مقایسه می کنند.
او گفت:" من نگران هستم، زیرا برای بسیاری از کشورهای اروپایی ماموریت افغانستان و عراق خلط شده است و آنها جنگ را در هردو کشور یکسان مقایسه می کنند". این سخنان از سوی یک مقام ارشد اداره جورج بوش به صورت غیر معمول یک اعتراف منصفانه بود و آن این‫که مصارف جنگ عراق را عمدتا امریکا تامین می کند و برای ناتو شانس پیروزی در افغانستان وجود دارد. آقای گیتس گفت:" بسیاری از کشورهای اروپایی با ماموریت ما در عراق و پروژه افغانستان مشکل دارند و تفاوت عمیق این ماموریت را درک نمی کنند و تفاوت عمیق تهدید های هردو را نیز".

مشکل این است که اداره بوش ارتش ایالات متحده امریکا را در عراق به جای کاهش، افزایش داده است، به همین خاطر است که بالای متحدان خود در ناتو فشار وارد می کند که سربازان اضافی را به افغانستان بفرستند تا جلو رشد جنگجویان طالبان در افغانستان گرفته شود. اما شهروندان اروپایی مخالف اعزام سربازان شان به مناطق نا آرام افغانستان هستند و این عجیب هم نیست که ما اکثرا شاهد راهپیمایی اروپایی ها بر ضد حضور سربازان امریکا در عراق هستیم. آقای گیتس با گفتن این‫که اروپایی ها جنگ عراق و افغانستان را یکسان می پندارند و می گویند چرا به ایالات متحده کمک کنیم، با ور دارد اگر امریکا در باتلاقی به نام عراق نمی افتاد مطمینا توان اداره جنگ افغانستان را به تنهایی داشت؟

در هر حال طبیعت هردو جنگ یکسان نیست و این را اکثر سیاست سازان خارجی نیز تایید کرده اند. اوضاع رو به وخامت در مرز میان افغانستان و پاکستان نشانگر ضعف حکومت پرویز مشرف در مقابله با شورشیان در ایالت سرحد آن کشور است که مرکب هستند از طالبان افغان و پاکستانی و اکنون به خطر شماره یک امنیت ملی امریکا بدل شده اند. به گفته کارشناسان مشکل رشد روز افزون این خطر تنها با افزایش نیروهای امریکایی میسر است، هدفی که سال گذشته با اعزام نیروهای بیشتر در عراق بدست آمد. اوضاع در پاکستان پس از انتخابات برای مشرف و حزب متبوع وی در حال خراب شدن است و این پرسش ها را مطرح کرده است که مشرف چقدر توان حضور در قدرت را خواهد داشت و چقدر با کاهش قابل ملاحظه قدرتش خواهد توانست در پست ریاست جمهوری باقی بماند. به گفته کارشناسان اوضاع در پاکستان شدیدا بالای وضع افغانستان نیز تاثیر می گذارد.

بروس هافمن، پروفیسور دانشگاه جورج تاون که مشاور ضدتروریزم برای نیروهای ایتلاف در سال 2004 در عراق بود، می گوید:" شکست در افغانستان خطرناک تر از شکست در عراق است". به گفته او:"اگر پاکستان به ویژه در امتداد سرحد، جنجال ها را برطرف نکند، اوضاع در افغانستان و برای حکومت این کشور خطرناک است و این برای ما یک هشدار پیشگیرانه است تا از آن جلوگیری کنیم".